Kaszubski Park Etnograficzny we Wdzydzach Kiszewskich to wyjątkowe miejsce. Na przestrzeni ponad 30 hektarów zgromadzono drewniane wiatraki, stare chałupy, dworki a także zabytkowy kościół.
Skansen powstał z inicjatywy Izydora Gulgowskiego oraz jego żony Teodory.
Początki tego szczególnego miejsca sięgają 1906 r. Wtedy właśnie tych dwóch pasjonatów sztuki ludowej otworzyło muzeum etnograficzne, które mieściło się w niewielkiej chłopskiej chacie z XVIII w.
Działania Izydora i Teodory Głogowskich dały impuls do odtworzenia sztuki ludowej w tej części Kaszub oraz zainicjowały powstanie jednego z największych skansenów w Polsce.
,,Holender” i ,,Koźlak”
Obecnie na obszarze około 30 ha znajduje się ponad 40 zabytków architektury z ziemi kaszubskiej oraz Kociewia; ta liczba stale wzrasta.
Bez wątpienia do najciekawszych obiektów należą drewniane wiatraki ,,Holender” i ,,Koźlak”. Pierwszy zbudowany został w 1876 r. w Brusach na Kaszubach, ale do skansenu został sprowadzony dopiero po 1947 r.
Obiekt ma trzy poziomy, a do jego wykonania zużyte zostały materiały ze starej dzwonnicy. Drugi wiatrak – ,,Koźlak” powstał w tym samym roku, ale w oddalonej o kilkadziesiąt kilometrów kociewskiej wsi Jeżewnica.
Mimo, iż wiatraki wyglądają najbardziej okazale ze wszystkich budowli, to nie są najcenniejszymi zabytkami we Wdzydzach Kiszewskich. Największą wartość architektoniczną ma XVIII-wieczny drewniany kościółek pod wezwaniem św. Barbary.
Wnętrze świątyni posiada bogate wyposażenie, przykładem jest liczący trzysta lat ołtarz główny, w którym umieszczone zostały wizerunki Jana Chrzciciela i św. Barbary. Na uwagę zasługują również rokokowe oraz klasycystyczne ołtarze boczne. Obiekt został przeniesiony ze wsi o nazwie Swornegacie
Zabytki folklorystyczne
Skansen został założony, aby uratować stare, często zniszczone zabytki. Myślą przewodnią założycieli tego obiektu było także pokazanie życia codziennego mieszkańców wsi Pomorskie.
Właśnie dlatego w muzeum znajdziemy kilkadziesiąt zabytkowych chałup i dworków – w ich wnętrzach zaprezentowane zostały przedmioty dnia codziennego, takie jak zastawa stołowa, ubrania, meble a nawet jedzenie.
Na szczególną uwagę zasługuje szlachecka zagroda z Luzina, pochodząca z XVII w. Jej założycielem był zakonu norbertanek.
W skład zagrody wchodzi ponad trzystuletni dworek, w którym eksponowane są następujące wystawy: „Mieszkanie szlachecko-ziemiańskie na Kaszubach z pocz. XX wieku” oraz „Dzieje zagrody folwarcznej z Luzina”.
Ciekawym elementem zagrody są budynki gospodarcze, min. stodoła o konstrukcji szkieletowej z dwuspadowym dachem oraz spichlerz, w którym organizowane są wystawy fotografii.
Kaszubski Park Etnograficzny we Wdzydzach Kiszewskich to jeden z najciekawszych tego typu obiektów w Polsce. Co roku odwiedzają go turyści z całego świata.
Warto wspomnieć, że wokół skansenu znajduje się dobrze rozwinięta baza turystyczna i noclegowa. Na turystów czekają hotele, campingi oraz kwatery oferowane przez lokalnych mieszkańców.
Informacje praktyczne
Muzeum otwarte jest przez cały rok. W okresie wakacji od wtorku do niedzieli, a w okresie zimowym od poniedziałku do piątku. Bilet normalny kosztuje 9,6 zł, a ulgowy 7,5 zł.
tekst i zdjęcia: Jakub Szarmach
